Bağımlılık

Bağımlılık

Bağımlılık

Bağımlılık, birçok faktörün bir araya gelmesi ile birlikte ortaya çıkmaktadır. Bir birey dünyaya geldiği andan itibaren dış dünyanın etkilerine açıktır. Bu süreçte maruz kaldığı durumlar kendini korumak amacı ile bir baş etme yöntemi olarak tanımlanmaktadır. Fakat bu geliştirdiği baş etme yöntemleri sağlıklı veya sağlıksız olabilmektedir.

Bireyin yaşadığı ortam, ebeveynlerinin davranışları, çevresinde bulunan insanlar etkilenmesine yol açmaktadır. Özellikle ebeveynlerin sergilediği tutarsız davranışlar, bireylerin kötü etkilenmesine neden olabilmektedir. Yanlış arkadaş seçimleri de bu duruma yol açabilmektedir.

Başarısız geçen eğitim hayatı, yaşadığı toplum bireyin etkilenmesine neden olmaktadır. Olumsuz anlamda etkilenme durumu ise bazı sorunların çıkmasını sağlamaktadır. Bazı durumlara bağımlı hale gelebilmesine yol açabilmektedir. Birey bazı durumlardan kaçınabilmek için kendini bağımlılıklarına odaklamaktadır ve dış dünyaya kendini kapatmaktadır.

Bağımlılık Nedir?

Bağımlılık Nedir? Bir davranışın, bireyde ruhsal, fiziksel veya sosyal sorunlara yol açmasına rağmen bırakılmamasıdır. Bırakma isteğine karşın bu davranış bırakılmamakta ve durum kontrol dışına çıkmaktadır. Aslında bu durum kronik bir beyin hastalığı olarak da tanımlanabilmektedir. Bağımlılık ise herhangi bir duruma karşı geliştirilebilmektedir. Bağımlılıkta olumsuz sonuçların ortaya çıkacağı bilinmektedir ancak yine de devam edilmektedir.

Birey bağımlılığını bırakmak için kendini zorlamakta ve zaman harcamaktadır. Bu esnada sosyal hayat bırakılmakta kişiler arasında bazı sorunlar meydana gelmektedir. Birey kendinden beklenen sorumlulukları da yerine getirmekte zorlanmaktadır. Durum ilerleyen dönemlerde tamamen kontrolden çıkmakta ve tedaviye ihtiyaç duyulmaktadır.

Bağımlılık Neden Olur?

Bağımlılık Neden Olur? Nedenlerin tek bir etkene bağlanması oldukça yanlıştır. Bir bireyin doğumundan itibaren etkilendiği durumlar zaman içerisinde bağımlılığın başlamasına neden olabilmektedir. Psikolojik ve biyolojik etkenler de bu süreci etkilemektedir. Aynı zamanda bu durum beyinde bulunan dopamin isimli nörotransmiteri etkilemektedir. Böylelikle bir beyin hastalığı olarak tanımlanmaktadır. Bağımlılık bir beyin hastalığıdır.

Bireyin ruhsal ve davranışsal sorunlar yaşadığı da göze çarpan durumlar arasında yer almaktadır. Bağımlılıklar bireyin yaşadığı sorunlara bağlı olarak değişim gösterebilmektedir. Sık karşılaşılan bağımlılıklar arasında ise alkol, madde veya internet bağımlılıkları yer almaktadır. Böyle bir durum fark edildiğinde tedavi sürecinin en erken dönemde başlatılması önerilir.

Bağımlılık Çeşitleri Nelerdir?

Bağımlılık Çeşitleri Nelerdir? Birçok farklı bağımlılık çeşidi bulunmaktadır. Bu durumlar şu şekilde sıralanmaktadır:

  • Alkol Bağımlılığı: Bireyin günlük hayatına devam etmesinde sorun çıkarmakta olan bir durumdur. Alkol kullanımı sürekli olarak gerçekleştirilmekte ve kişi sürekli alkol içme isteği duymaktadır. Bir sorun yaşandığında çareyi hemen alkol kullanımında aramaktadır. Alkol aldığı için yakınları-işi ile sorunlar yaşamaktadır. Adli olarak sorun yaşayabilmektedir (örneğin, ehliyeti kaptırmak…). Alkol almayı kontrol edemediği hissi yaşamaktadır. Sabah kalkar kalkmaz ilk iş alkol almak olabilir.
  • Kumar Bağımlılığı: Kumar oynama üzerinde kontrol sağlamaması durumudur. Birey kumar oynamaya hayatında var olan diğer durumları geride bırakarak öncelik vermektedir. Olumsuz sonuçlar meydana gelmesine rağmen yine de oynamaya devam etmektedir.
  • Madde Bağımlılığı: Madde bireyin vücuduna girdiğinde ruhsal, davranışsal değişimlere neden olmaktadır. Davranışsal bozukluklar oluşmakta ve birey sürekli madde kullanımına başvurmaktadır.
  • Teknoloji Bağımlılığı: Bilinçsiz ve kontrolsüz internet kullanımı zamanla bağımlılık oluşmasına neden olmaktadır. İnternette uzun saatler boyunca vakit geçirilmesine rağmen birey tatmin olmamaktadır.
  • Tütün Bağımlılığı: Tütün kullanımının kontrolü kaybedilmektedir. Yapılması gerekenler göz ardın edilmekte ve tütün kullanımı gerçekleştirilmektedir. Zararlı olduğu bilinmesine rağmen bu durum umursanmamaktadır.

Bağımlılık Tedavisi

Bağımlılık tedavisi için bireyin psikolojik destek alması gerekmektedir. Bu süreçte bireye sağlıklı ve olumlu baş etme yöntemleri ile destek verilmektedir. Bağımlısı olduğu durum ile nasıl başa çıkabileceği öğretilmekte ve nefes egzersizleri yapması önerilmektedir. Her bireyin tedavi süreci farklı şekilde gerçekleştirilmektedir. Ayrıca tedavi süreçleri ve zamanları da farklı şekilde olabilmektedir. Çünkü her bireyin bağımlılığı ve bu bağımlılığın derecesi farklıdır.

Hastanın ihtiyacına göre psikoterapi (Bilişsel Davranışçı Terapi, Aile terapisi, EMDR, Kabul Kararlılık Terapisi gibi…) ve ilaç tedavi uygulanabilmektedir. Bağımlılık tekrar edebilen bir rahatsızlıktır. Ailenin hastalık hakkında bilgilendirilmesi önemli bir müdahaledir. Aile tedavinin bir parçası haline getirilir.